Puantaj nedir
Puantaj, bir işyerinde çalışanların gün veya saat bazında fiili çalışma sürelerinin, izin, rapor ve devamsızlık günlerinin düzenli olarak kaydedilmesi ve raporlanmasıdır. Bordro hesaplamasının, fazla çalışma ücretinin ve eksik gün bildirimlerinin dayanağını oluşturur.
Puantaj yalnızca bir muhasebe aracı değil, aynı zamanda çalışma süresinin fiilen ne kadar olduğunu gösteren yazılı bir kayıttır; bu niteliğiyle hem bordro hem de olası uyuşmazlıklarda referans belge işlevi görür.
Hukuki dayanak: kayıt tutma yükümlülüğü
4857 sayılı İş Kanunu'nun 75. maddesi, işverenin çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenlemesini ve bu dosyada işçinin bu Kanun ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kaydı saklamasını şart koşar; çalışma sürelerine ilişkin kayıtlar bu kapsamda değerlendirilir. İşveren, istenmesi halinde bu belgeleri yetkili memur ve mercilere göstermek zorundadır.
Fazla çalışmanın varlığı ve süresi konusunda ortaya çıkan uyuşmazlıklarda, çalışma süresine ilişkin kayıtların düzenli ve eksiksiz tutulmuş olması, işverenin ispat yükünü kolaylaştıran temel unsurdur; kayıt tutulmaması veya hatalı tutulması, aksine yorum ve ispat güçlüğü doğurabilir.
Puantaj cetvelinde bulunması gerekenler
Eksiksiz bir puantaj cetvelinde çalışanın kimlik/sicil bilgisi, ilgili tarih aralığı, günlük giriş-çıkış saatleri, günlük ve haftalık toplam çalışma süresi, varsa fazla çalışma saatleri, izin/rapor/devamsızlık kodları ile hafta tatili ve genel tatil günlerinin işaretlenmesi yer almalıdır.
Cetvelin işveren veya yetkilendirilmiş bir amir tarafından onaylanması, kaydın ispat gücünü artıran bir uygulamadır.
PDKS ile ilişkisi
Personel Devam Kontrol Sistemleri (PDKS) — kartlı geçiş, parmak izi veya yüz tanıma gibi elektronik sistemler — çalışanların giriş-çıkış saatlerini otomatik olarak kaydeder ve puantaj cetvelinin temel veri kaynağını oluşturabilir.
Ancak PDKS'den alınan ham veri tek başına bir puantaj cetveli değildir; bu verilerin izin, rapor ve devamsızlık bilgileriyle birleştirilip düzenli bir cetvele dönüştürülmesi ve saklanması gerekir. Elektronik kayıtların düzenli yedeklenmesi ve değiştirilemez biçimde saklanması, olası uyuşmazlıklarda kaydın güvenilirliğini destekler.
Saklama süresi
5510 sayılı Kanun'un 86. maddesi uyarınca işyeri kayıt ve belgeleri, ilgili olduğu yılı takip eden takvim yılı başından itibaren en az 10 yıl süreyle saklanmalı ve Sosyal Güvenlik Kurumu denetim elemanlarının talebi halinde 15 gün içinde ibraz edilmelidir. Çalışma sürelerine ilişkin puantaj kayıtları, özlük dosyası kapsamındaki belgeler olarak bu saklama yükümlülüğüne tabidir.
